İş dünyasındaki motivasyona yeteri kadar önem verildiğini düşünmüyorum. Önem verdiğini söyleyen şirketler bile motivasyon konusunda sınıfta kalmaktadır. Bu konuda başarılı şirket sayısı yirmiyi bile geçmez ve zaten bu şirketlerin de %80 yabancı sermayelidir. Bu şirketlerden bir kaç tanesi şöyle; Turkcell, Vodafone, Unilever, P&G, Mercedes Benz vb.
İş dünyasında motivasyonu etkileyen nedenler şöyle sıralanabilinir.
Aylık Kazanç ( Para )
Hepimiz hayatımızı devam ettirmek için paraya kazanmaya ihtiyacımız var. Aileden zengin değilsek para için çalışıyoruz demektir. O yüzden motivasyon kaynağının para olması çok doğal. Şirketler bunun farkına vardılar ve Pirim sistemini devreye aldılar. Ne kadar çalışırsan veya üretirsen o kadar para alıyorsun. Fakat bazı araştırmalarda pirim sisteminin yaratıcılıkta etkisinin olmadığını ve tam tersine pirim miktarı arttıkça yaratıcılığın azaldığı vurgulanıyor. Dan Pink, TED konuşmasında bir deney örneği vererek bu durumdan bahsediyor.
http://www.ted.com/talks/dan_pink_on_motivation
Bütün şirketler çalışanlarının maaşlarını hesaplarken performansa göre hesapladıklarını dile getiriyorlar. Gerçekten performansa göre yapan şirket sayısı %10 bile değil. Ayrıca performans değerlendirme çalışmaları da hiç etkili değil. Halâ bazı şirketler sayısal değerler üzerinden performans notu veriyorlar, En çok sinir olduğum bir kaç örnek vermek istiyorum.
- Ayda ortalama iş tamamlama adetleri
- İş tamamlama süreleri
- Deadline oranları
- Çalışma saatleri
Bu gibi örnekler asla performans ölçecek KPI' lar değil. Ölçecek KPI'lar sayısal değerden çok, nitelik olmasıdır. Örneğin;
- Yeni geliştirdiği uygulamalar
- Yaptığı işin değeri ve şirkete katma değeri
- İnsan ilişkileri
- Yaratıcılık
- Liyakât
Eğitim
Bazı insanlar öğrendikçe çok mutlu olurlar. Ben de onlardan bir tanesiyim. Yöneticiler bu insanları iyi okumalı. Çünkü eğitim konusunda istekli olan bir kişi, işin de başarılı olan kişidir Ama eğitimi bir kaçış olarak görenleri ayırt etmekte fayda var.
Çalışma Ortamı
Bana göre çalışanlar rahatça giyinebilmeli ve fikirlerini rahatça söyleyebilmeli. İş yerinde bu ortam yaratılmalı. Eğer ortam böyle olduğu takdirde iletişim çok daha etkili olur. Böylece çalışma verimliğine de artar.
Şirket Etkinlikleri
Resmi olmayan şirket etkinlikleri insana mutluluk verir. Kendini oranın bir parçası olarak görür ve liyakât duygusunu geliştirir. İşi sahiplenir.
Motivasyona etkisi olan dört maddeyi yukarıda açıkladım. Bu maddeler motivasyona etkisi olan genel maddelerdir. Her bireyin motivasyon kaynağı farklıdır. Gerekirse her çalışan için motivasyon kaynağı çıkarılıp, çalışmalar yapılmalıdır. Öyle olduğu takdirde, çalışanların motivasyonunu artar ve performansı yükselir.
